Archive

Baren buiten de box: Ongelijkwaardigheid in de geboortezorg

7 april 2024

Radio Swammerdam · Ongelijkwaardigheid in de geboortezorg

Zwangeren en baby’s met een niet-westerse migratieachtergrond lopen meer risico om tijdens de zwangerschap en baring ziek te worden en te overlijden. Mensen van kleur krijgen vaker een keizersnede die niet nodig is, maar krijgen mínder vaak pijnmedicatie als ze daarom vragen. En de technologie die wordt gebruikt om het zuurstofgehalte te meten, werkt minder goed op de donkere huid.

Zomaar wat voorbeelden die verloskundige en postdoctoraal onderzoeker dr. Bahareh Goodarzi noemt in haar boek ‘Baren buiten de box’, dat eind april verschijnt. Samen met zorgethica Inge van Nistelrooij schoof ze aan in onze studio om te praten over (het onderzoek naar) ongelijkwaardigheid in de geboortezorg. Wie op welke manier dan ook niet aan de heersende norm voldoet, heeft gemiddeld minder goede gezondheidsuitkomsten. Waar komt dat door, maar vooral: wat kunnen we ertegen doen?

Een uitzending van Maaike Kooijman.

Dossier: 2023-2024

Kansenongelijkheid in het onderwijs en High Dosage Tutoring

20 juni 2021

Radio Swammerdam · Kansenongelijkheid in het onderwijs en High Dosage Tutoring

De veelbesproken documentaireserie Klassen deed de discussie rondom kansenongelijkheid in het onderwijs in Nederland weer oplaaien. De documentaire schetst op een indrukwekkende manier dat de thuissituatie van leerlingen, van grote invloed is op de hun schoolprestaties en daarmee op hun eindadvies. Ook onderzoeksrapportages bevestigen dit al geruime tijd. De Onderwijsraad trekt al een paar jaar de conclusie dat leerlingen met dezelfde cognitieve capaciteiten, maar met verschillende achtergronden, niet op hetzelfde onderwijsniveau terecht komen.

Over dit probleem gaat presentator Teuntje van Heese samen met co-presentator Mariël Doedens in gesprek met socioloog dr. Sara Geven. Ook spreken zij met socioloog dr. Bo Paulle over de interventie high dosage tutoring, bedoeld om de positie van kansarme kinderen te verbeteren. De column van deze week is van Aafke Kok

Dossier: 2020-2021

Complottheorieën

23 december 2020

Radio Swammerdam · Complottheorieen

Het coronavirus is een hoax, Jeffrey Epstein is vermoord en de Amerikaanse presidentsverkiezingen zaten bomvol fraude. In 2020 lijken complottheorieën helemaal mainstream te zijn geworden. Maar hoe uniek is dit jaar daarin eigenlijk? En wat is precies het profiel van een complotdenker?
Redacteur Henok Tesfai en Tanne van der Wal hebben het hier over met Jan-Willem van Prooijen, Associate Professor Sociale Psychologie bij de Vrije Univerisiteit in Amsterdam. Ook in deze uitzending; een nieuwe column van Renée van Amerongen.

Dossier: 2020-2021

Complexiteit en sociale wetenschap

9 februari 2020

Wetenschap kan al heel complex zijn, maar in deze uitzending maken we het nog iets complexer. Want wat is complexiteit eigenlijk? En hoe zetten wetenschappers dit in om systemen of (sociale) netwerken juist te simplificeren? Daar spreken Bauke Kok en Aafke Kok over in deze uitzending. Te gast zijn Rick Quax, computationeel wetenschapper en verbonden aan het Computational Science Lab en het Institute of Advanced Studies van de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast is Jeroen Bruggeman te gast. Hij is socioloog aan de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar complexe sociale netwerken.

Dossier: 2019 - 2020, Los

Klimaatontkenning ‘lite’ in het antropoceen

27 oktober 2019


Het antropoceen als geologisch tijdvak, de verwildering van landschappen, moedertje Shell en de verbeelding als wapen tegen klimaatontkenning ‘lite’. In deze bomvolle uitzending over klimaatverandering spreken Mathijs ter Kuile en Nash Keller met Sjoerd Kluiving, Aardwetenschapper aan de Vrije Universiteit, en Ruben Jacobs die onderzoek naar de sociologische aspecten van klimaatverandering. Naast de stikstofcrisis en de terugkeer van de wolf komen ook de ‘Green New Deal’ en de donuteconomie voorbij. En een luisteraar biedt de klimaatcritici, die vegetariërs en vliegtuigmijders niet zelden voor gek verklaren, middels een gedicht van repliek. Kortom: luisteren!

Dossier: Groen, Los

Sociaal welzijn van LHB’s

3 maart 2019

We luisteren naar een opgenomen gesprek tussen Thomas Batelaan en Mirjam Fischer. Fischer is socioloog aan de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar de emancipatie en sociale positie van lesbische, homoseksuele en biseksuele mensen. Aafke Kok leest een column voor en gaat met Thomas in gesprek over hun eigen ideeën over het streven naar een ideale wereld.

Dossier: Los

Emergentie: de gemene deler van zwaartekracht & sociale netwerken.

10 december 2017

Wat verbindt een socioloog en een theoretisch natuurkundige? Emergentie! Oftewel, ‘het totaal is meer dan de som der delen’.
Op de UvA wordt hard gewerkt om de algemene relativiteitstheorie van Einstein te vervangen door een nog completere theorie waardoor o.a. de zoektocht naar donkere materie gestaakt kan worden. Aan tafel deze zondag natuurkundige Manus Visser, PhD-student bij professor Erik Verlinde, die de revolutionaire theorie van emergente zwaartekracht vorig jaar ter wereld bracht. Sander en Nathalie spraken met hem over wat deze theorie betekent en ook over hoe het is om onderdeel te zijn van de hype die hieromheen is ontstaan.
Ook aan tafel netwerksocioloog Jeroen Bruggeman, over emergentie in sociale netwerken en over de nieuwe koers die sociologie volgens hem zou moeten varen.
Onze columnist Machiel Keestra voerde een pleidooi voor diversiteit vanuit de emergente voordelen van een divers netwerk, nadat de ‘Gewone Nederlander’ deze week weer het nieuws beheerste.

Dossier: Specials

Baas in eigen brein IV: Falen in de prestatiemaatschappij

8 januari 2017

Na een korte kerstonderbreking zijn we weer terug met een uitzending Radio Swammerdam.
We spraken over maatschappelijk falen in de huidige prestatiesamenleving. Toepasselijk bij het onderwerp begon de aflevering niet geheel vlekkeloos door een kleine misser bij de techniek. Aan tafel zat socioloog Judith Elshout, zij promoveerde met een onderzoek naar behoud van zelfrespect in een veeleisende samenleving en naar werklozen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in activeringsprojecten. Ook zat HvA onderzoeker Sebastian Abdallah aan tafel om over de praktijk en succeservaringen bij jongeren met een achterstand te praten.

Verder een vlammende column van Heidi Dorudi met de titel ‘Work is overrated’

Nieuwsgierig? Luister de uitzending nu terug of abonneer je via iTunes of Stitcher op onze podcast.

 

Dossier: Baas in eigen brein

Grensgevallen V – Op de grens tussen kunst en wetenschap

27 november 2016

Kun je kunstenaar zijn en wetenschapper? Is wetenschap eigenlijk niet ook een soort kunst? Was het vroeger makkelijker om zowel kunstenaar als wetenschapper te zijn? Vanochtend stelden Misha en Elmer deze vragen aan socioloog en kunstenaar Hans Abbing (UvA) en kunsthistoricus Bert van de Roemer (UvA).

Bert vertelde over de collecties van de 17e-eeuwse medicus Frederik Ruysch wiens preparaten ook een sterk kunstzinnig karakter hadden. We leren dat wetenschappers die heel keurig en met groot esthetisch besef hun rariteitenkabinetten organiseerden, dachten dat je door kunst de natuur kon verbeteren. Hans Abbing, zelf socioloog, econoom én kunstenaar, vertelde over de raakvlakken tussen kunst en wetenschap en of die twee werelden steeds meer naar elkaar groeien of niet. Is het wenselijk dat kunst ‘intellectualiseert’? Machiel Keestra verzorgde een column over de rol van creativiteit in de verschillende wetenschapsdisciplines en betoogde dat de grens tussen kunst en wetenschap beslecht moest worden. Mirjam en Marie-Beth maakten een reportage over de tentoonstelling Imaginary Math in het VoxPop-museum van de UvA. Terugluisteren dus.

Dossier: Grensgevallen

Swammerdam Stemt I – Politieke leiders in de media en Amerikaanse verkiezingen

6 november 2016

Wat doen krantenkoppen met het beeld dat kiezers van politici hebben en met hun kiesgedrag? Is alle media-aandacht goede aandacht voor een politicus? En worden vrouwelijke politici anders in de media afgeschilderd en beoordeeld dan mannen? Aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen spraken Luuc en Misha hierover met Loes Aaldering (UvA) en Daphne van der Pas (UvA) bij de aftrap van Swammerdam Stemt, het politicologische dossier van Swammerdam. Onze vaste columnist Bart van Heerikhuizen liet zijn sociologische licht schijnen op charismatische leiders.

Presentatie en redactie: Luuc Brans en Misha Melita
Techniek: Henk Ruigrok van der Werven en Mirjam van Zuidam
Column: Bart van Heerikhuizen

Dossier: Swammerdam Stemt

Revolutie I: Data-activisme en de (r)evolutie van de kraker

25 september 2016

Activisme toen en nu. In deze uitzending staat Radio Swammerdam in het teken van la revolution.

In 1980 hing een mist van traangas in de straten van Amsterdam. Door de vele confrontaties tussen krakers en ME wordt dit jaar door sommige het meest recente rampjaar uit de NL geschiedenis genoemd. We praten over de opkomst en neergang van de kraakbeweging met socioloog en ex-kraker Eric Duivenvoorden.

Tegenwoordig is de baksteen achterhaald. Een laptop en wat kennis van het programmeren is voldoende. Postdoc Lonneke van der Velden is te gast en vertelt ons over haar haar onderzoek naar data-activisme.

Dossier: Revolutie